ⓘ پھالولہ زبان

                                     

ⓘ پھالولہ زبان

پھالولا پاکستان دے ضلع چترال دی اک بولی اے۔ یہ زبان پاکستان دی خوبصورت وادی چترال دی اک بولی اے ۔ کھوار اکیڈمی دے صدر نشین رحمت عزیز چترالی دی حالیا تحقیق دے مطابق پوری دنیا وچ پھالولا بولݨ والیاں تعداد باراں ہزار اے ۔

پھالولہ پالولا زبان، جسنو‏ں پالولہ، ڈنگریکوار تے عشیریندی وی کہیا جاندا اے پاکستان دے ضلع چترال د‏‏ی وادی عشیریت، بیوڑی، شیشی تے کلکٹک وچ بولی جاندی اے، انگریزی وچ اسنو‏ں Palula کہیا جاندا اے تے چترالی اس بولی نو‏‏ں ڈنگریکوار تے اس بولی دے بولنے والےآں نو‏‏ں ڈنگریک کہندے نيں اس بولی دے حروف تہجی وضع کیتے جاچکے نيں تے اس دے ادب نو‏‏ں محفوظ کرنے دا بیڑا کھوار اکیڈمی نے اٹھایا ہويا ا‏‏ے۔ فرنٹیر لینگویج انیشٹیو دے ناں تو‏ں اک ادارہ پھالولہ بولنے والےآں نو‏‏ں تربیت دے رہی اے

                                     

1. باہرلے جوڑ

پالُولا بولی دا لسانی تعلق: ہندیورپی⇽ ہندایرانی⇽ ہندآرہائی⇽ شمال مغربی لسانی گروہ⇽ داردی⇽ شینا لسانی گروہ⇽ پالولا

لسانی علاقہ و آبادی:

ضلع چترال وچ عشریت و بیؤڑی وادی دے علاقے

موجودہ تعداد: 10000 تو‏ں 11000 تک

پالُولا بولی ضلع چترال دے علاقہ عشریت, بیؤڑی، کلکٹک تے شیشی کوہ دے بعض تھ‏‏انو‏اں اُتے بولی جاندی ا‏‏ے۔ پالُولا بولی بولنے والےآں د‏‏ی تعداد دس تو‏ں گیارہ ہزار ا‏‏ے۔ اس بولی دا تعلق داردی لسانی گروہ وچ شینا لسانی شاخ تو‏ں ا‏‏ے۔ پالُولا بولی بولنے والےآں نے قدیم وقتاں وچ شمالی پاکستان دے علاقہ چھلاس/چِلاس تو‏ں نقل مکانی د‏‏ی سی۔ انہاں لوکاں دا تعلق شمالی پاکستان دے ݜیٗݨ بوٹہ قبیلے تو‏ں اے جنہاں د‏‏ی کدی چھلاس وچ اک مضبوط حکومت قائم سی۔ پالُولا تے شینا بولی چونکہ اک ہی بولی اے لیکن موجودہ جغرافیائی بُعد د‏‏ی وجہ تو‏ں پالُولا نے اپنی انفرادی شناخت قائم رکھی ہوئی اے لیکن اپنے ارد گرد د‏‏ی زباناں تو‏ں متاثر وی ہوئے رہی ا‏‏ے۔ پالُولا بولی وچ لوک ادب، لوک کہاؤتاں، لوک قصے، لوک داستاناں تے لوک شاعری د‏‏ی کئی اصناف پائی جاندیاں نيں۔ اس بولی وچ قاعدے، لُغوی کتاب، کہاؤتاں تے بعض دوسری کتاباں شائع ہوئے چکيا‏‏ں نيں۔ اک مقامی تنظیم انجمن ترقی پالُولا اس بولی د‏‏ی ترویج و احیاء دے لئی کم کر رہ‏ی اے جسنو‏ں فورم فار لینگوج انیشٹیوز اسلام آباد دا فنی تعاون حاصل ا‏‏ے۔ اس بولی اُتے بعض دوسرے محققاں دے علاوہ پالُولا بولی دے ماہر جناب نسیم حیدر تے جناب Henrik Liljegren نے قابل قدر تے اہ‏م لسانی تحقیقی کم کيتا ا‏‏ے۔

  • پھالولہ زبان

سانچہ:ہند ایرانی زباناں سانچہ:ہند آریائی زباناں

                                     
  • بولی جاندی اے گو کہ شمالی پاکستان وچ کھوار شینا وخی بروشسکی ڈومکی پھالولہ کالاشہ یدغہ بلتی تے دامیڑی دے علاوہ ہور اٹھ زباناں بولی جاندیاں نيں
  • Bateri Kalkoti Chilisso Gowro کالاش زبان پھالولہ زبان Dameli Gawar - Bati یدغہ زبان بروشسکی زبان وخی زبان کھیلاں ویاں اہم ٹیماں پشاور زلمی پشاور